Layout bể thuỷ sinh cơ bản cho người mới: tiền cảnh, trung cảnh, hậu cảnh và cách tạo chiều sâu

Layout là gì, vì sao phải nghĩ trước?

Layout là cách sắp xếp nền, lũa, đá và cây để bể nhìn như một phong cảnh. Bể thuỷ sinh không giống bể cá cảnh thường: cây mọc lên theo bố cục ae dựng từ đầu. Dựng sai khung thì tỉa thế nào cũng không đẹp.

Tin vui là người mới không cần layout phức tạp. Một khối lũa đá đặt đúng chỗ, cây trồng đúng lớp là bể đã nhìn ra dáng. Nếu chưa biết đi theo phong cách nào, ae xem lại các trường phái thuỷ sinh.

3 lớp cảnh: tiền cảnh, trung cảnh, hậu cảnh

Nguyên tắc đơn giản: thấp trước, cao sau. Cây cao trồng phía trước sẽ che hết bố cục, cây thấp trồng phía sau thì bị khuất.

Chọn cây cho từng lớp, ae xem bài các loại cây thuỷ sinh.

Quy tắc 1/3 và điểm nhấn

Mắt người thích nhìn những thứ lệch tâm. Đặt khối lũa đá chính ngay giữa bể thì nhìn cứng, chia bể thành hai nửa bằng nhau.

• Chia chiều dài bể làm 3 phần, đặt điểm nhấn ở khoảng vạch 1/3 (bên trái hoặc bên phải).
• Điểm nhấn là thứ mắt nhìn vào đầu tiên: khối đá to nhất, gốc lũa, hoặc một cụm cây khác màu.
• Chỉ một điểm nhấn chính. Thêm điểm phụ thì nhỏ hơn hẳn, đặt ở phía đối diện.
• Chừa khoảng trống: một lối nền trống hoặc phần nước thoáng giúp bể có “chỗ thở”.

Bể đẹp không phải bể nhiều thứ nhất. Bể đẹp là bể nhìn vào biết ngay đâu là điểm chính.

Tạo chiều sâu cho bể

Bể chỉ sâu 30–40cm nhưng có thể trông sâu hơn nhiều nếu làm đúng:

• Nền dốc: phía trước mỏng, phía sau dày. Mặt nền dốc lên giúp nhìn thấy được cây phía sau.
• Cây to phía trước, cây lá nhỏ phía sau: lá nhỏ ở xa làm cảm giác xa hơn.
• Đá to trước, đá nhỏ sau, lũa vươn chéo vào trong bể.
• Để lối đi: một dải nền trống chạy chéo từ trước vào sau tạo cảm giác có đường dẫn vào.

Bể càng sâu (kích thước trước sau) càng dễ làm chiều sâu. Đó là lý do bể 644 (60×40×40) làm Nature dễ hơn bể dài nhưng hẹp, ae xem thêm chọn kích thước bể.

3 kiểu bố cục: lõm, lồi, tam giác

Tam giác là lựa chọn mình khuyên cho bể đầu tiên: một khối chính ở 1/3, cây thân cao dồn về góc đó, thảm trải về phía còn lại. Ít vật liệu, dễ chăm, cây lên là ra dáng.

Lõm đẹp nhưng cần cân hai bên: hai khối không được to bằng nhau, một bên chính, một bên phụ. Lồi cần kiểm soát cây phía giữa kỹ, tỉa không đều là thành một búi.

Dựng lũa đá trước khi đổ nước

Đây là quy tắc quan trọng nhất: khung lũa đá phải xong trước khi đổ nước.

1. Ướm thử trên bể khô hoặc trên bàn, chụp ảnh lại vài phương án, chọn cái ưng nhất.
2. Đá to cắm chìm một phần vào nền để nhìn tự nhiên và đứng vững.
3. Lũa nổi thì ngâm trước vài ngày hoặc chèn đá đè chân.
4. Đứng lùi ra xa, nhìn ngang tầm mắt từ phía trước bể, đó là góc người xem nhìn.
5. Gắn sẵn cây bám lũa (bucep, rêu) lên lũa đá trước khi đặt vào.

Dựng sau khi đổ nước thì nền bị xới, nước đục, đá dễ đổ đè lên cây. Với bể Iwagumi 50×20×20 đá Cội đen của mình, khâu xếp đá trước khi đổ nước là khâu quyết định cả bố cục.

Layout đơn giản cho bể đầu tiên

Công thức mình hay gợi ý cho người mới:

• 1 khối chính (lũa hoặc 3–5 viên đá) đặt ở 1/3 bể, cao dần về góc.
• Hậu cảnh: 2–3 loại cây thân xanh mọc nhanh như vảy ốc, liễu bông, rotala xanh.
• Trung cảnh: bucep, rêu gắn lên lũa đá.
• Tiền cảnh: trân châu Nhật hoặc trân châu cao, chừa một lối nền trống.
• Thêm ít bèo nhật ở góc để hút dưỡng giai đoạn đầu.

Layout này chạy được có CO2 ngay từ đầu, cây lên nhanh, rêu ít. Khi đã quen tay mới chuyển sang bố cục lõm, lồi hay cây khó.

Đi tiếp

Có ý tưởng layout rồi, giờ là lúc đổ nền để dựng khung. Bài tiếp theo: set nền bể thuỷ sinh từng bước.