Chọn đàn cá và tép đầu tiên cho bể thuỷ sinh: loài nào hợp bể cây, nuôi bao nhiêu con
Mục lục bài viết
Tóm tắt nhanh: bể cây hợp với cá nhỏ, hiền, bơi đàn: neon, tetra nhỏ, sặc gấm, sặc lùn, thêm otto, cá chuột dọn tảo và cá suối nhỏ. Tép thì tép đỏ và tép dọn rêu. Nuôi thưa hơn bể cá thường, cá đàn nuôi từ 8–10 con trở lên. Tránh cá đào nền, ăn cây.
Chọn cá cho bể cây khác gì bể cá thường?

Trong bể thuỷ sinh, cây là nhân vật chính, cá là phần làm bể “sống”. Vì vậy cá phải đạt mấy tiêu chí:
- Nhỏ con, để bố cục nhìn rộng và sâu hơn.
- Hiền, không cắn lá, không nhổ cây, không đào nền.
- Ít thải, vì bể cây cần nước sạch, ít dưỡng thừa để hạn chế rêu.
- Hợp nước mềm, hơi chua, giống nước bể dùng phân nền và có CO2.
- Bơi đàn thì càng đẹp: một đàn cá nhỏ lượn qua thảm cây là cảnh ai cũng mê.
Các loài cá dễ cho người mới
| Loài | Cỡ trưởng thành (tham khảo) | Tầng bơi | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Neon, neon vua | 2–4cm | Giữa | Bơi đàn, màu đẹp, kinh điển của bể cây |
| Tetra nhỏ (hồng nhung, đuôi đỏ…) | 2–4cm | Giữa | Hiền, bơi đàn, nhiều màu để chọn |
| Sặc gấm, sặc lùn | 4–5cm | Trên, giữa | Hiền, bơi chậm, hợp bể ít dòng |
| Otto | 3–4cm | Bám lá, kính | Ăn rêu bám lá, tảo nâu, cá dọn bể tốt |
| Cá chuột | 3–5cm | Đáy | Kiếm ăn sát đáy, dọn thức ăn rơi |
| Cá suối nhỏ (chạch suối, mây trắng…) | 3–5cm | Đáy, giữa | Hợp bể có đá, sỏi, dòng chảy nhẹ |
Một vài lưu ý:
- Neon và tetra nên nuôi đàn từ 8–10 con trở lên. Nuôi lẻ vài con thì cá nhát, trốn trong cây, màu cũng nhạt.
- Sặc thường nuôi 1 cặp hoặc 1 đực vài cái, không cần đàn đông. Sặc đực có thể đuổi nhau nếu bể nhỏ.
- Otto nhạy nước, nên thả khi bể đã ổn hẳn, và cần có rêu, tảo để ăn. Bể quá sạch thì bổ sung thêm thức ăn chìm.
- Cá chuột đi kiếm ăn sát đáy, nên giữ nền sạch cặn. Mình hút cặn nhẹ trên mặt nền mỗi lần thay nước.
Tép: tép đỏ và tép dọn rêu


Tép là “đội dọn dẹp” rất được việc trong bể cây:
- Tép đỏ: nhỏ, màu đẹp, bò khắp lũa, rêu, nền để nhặt cặn và màng tảo. Đẻ nhanh khi bể ổn.
- Tép dọn rêu: to hơn tép đỏ, ăn rêu sợi, rêu bám lá khá khoẻ. Rất hợp bể mới đang có rêu.
Lưu ý quan trọng: tép thả sau cá, khi bể đã ổn thêm 1–2 tuần. Tép nhạy với amoniac, clo và thay đổi nước hơn cá. Mỗi lần thay nước phải khử clo nước mới cẩn thận.
Cá to miệng sẽ ăn tép con. Muốn tép đẻ đông thì chọn cá nhỏ miệng, trồng nhiều rêu, cây rậm cho tép con trốn.
Nuôi bao nhiêu con theo thể tích bể?
Bể cây nên nuôi thưa hơn bể cá thường. Ít cá thì ít chất thải, ít dưỡng thừa, rêu khó lên. Bảng dưới là tham khảo cho cá nhỏ cỡ 2–4cm:
| Bể (tham khảo) | Thể tích nước | Cá nhỏ | Cá dọn bể | Tép |
|---|---|---|---|---|
| Nano 25×25×15 | khoảng 8–9 lít | Không nuôi cá, hoặc vài con rất nhỏ | Không | 5–10 tép đỏ |
| Cubic 30 | khoảng 25 lít | 8–12 con | 1–2 otto | 10–15 tép |
| Bể 45cm | khoảng 35–45 lít | 12–18 con | 2 otto | 15–20 tép |
| Bể 60cm | khoảng 60–90 lít | 20–30 con | 3 otto, vài cá chuột | 20–30 tép |
| Bể 120cm | khoảng 90 lít trở lên | 30–40 con | 4–5 otto, đàn cá chuột | 30 tép trở lên |
Thể tích nước thực tế ít hơn thể tích bể vì có nền, đá, lũa. Nhớ là thả dần theo từng đợt, không thả đủ số lượng trong một lần, như mình viết ở bài chạy bể bao lâu thì thả cá. Mỗi lần thả thêm cá thì bổ sung vi sinh để vi sinh theo kịp lượng chất thải mới.
Những loài nên tránh trong bể cây
- Cá vàng, cá chép, cá koi: đào nền, nhổ cây, ăn lá, thải rất nhiều.
- Cá la hán, cá tai tượng, cá rồng: lớn nhanh, hung, không hợp bể cây nhỏ.
- Cá tỳ bà lớn: lúc nhỏ dọn kính, lớn lên to, thải nhiều, có loài cạo lá.
- Ốc bươu, ốc lớn: gặm lá non, phân nhiều.
Nghi ngờ loài nào thì hỏi kỹ người bán: cá lớn tối đa bao nhiêu, có ăn cây không, có đào nền không.
Chọn cá khoẻ ở cửa hàng
- Cá bơi đều, nhanh nhẹn, không lờ đờ, không bơi chúi đầu.
- Vây xoè, không cụp, không rách, không có đốm trắng.
- Bụng đầy vừa, không hóp.
- Bể bán không có cá chết, nước không đục.
- Hỏi người bán cá về được bao lâu rồi. Cá vừa về thường yếu, nên chờ vài ngày.
Đi tiếp
Chọn được cá rồi thì bước quan trọng tiếp theo là thả cá đúng cách để cá không sốc nước khi chuyển từ túi sang bể.
Câu hỏi thường gặp
Người mới nên nuôi cá gì trong bể thuỷ sinh?
Các loài cá nhỏ, hiền, không phá cây: neon, các dòng tetra nhỏ, sặc gấm, sặc lùn, cá otto, cá chuột, cá suối nhỏ. Kết hợp thêm tép đỏ và tép dọn rêu.
Bể thuỷ sinh 60cm nuôi được bao nhiêu cá?
Tham khảo khoảng 20–30 con cá nhỏ cỡ 2–3cm, cộng vài con otto và một đàn tép. Bể cây nên nuôi thưa hơn bể cá thường, và thả dần theo từng đợt.
Những loại cá nào không nên nuôi trong bể cây?
Cá đào nền, ăn cây hoặc lớn nhanh như cá vàng, cá chép, cá la hán, cá tai tượng, cá tỳ bà lớn. Chúng làm đục nước, nhổ cây và thải nhiều.