Chạy bể thuỷ sinh bao lâu thì thả cá được? Dấu hiệu bể sẵn sàng và cách thả đợt đầu

Vì sao không thả cá ngay sau khi đổ nước?

Bể vừa đổ nước nhìn thì trong, cây đã trồng, đẹp rồi. Nhưng bên trong bể chưa có đủ vi sinh để xử lý chất thải. Cá thả vào sẽ thải ra phân, cộng thêm thức ăn thừa, sinh ra amoniac. Amoniac không có ai dọn thì tích lại, cá thở gấp, nằm đáy, rồi chết dần.

Thêm nữa, phân nền mới cũng nhả amoniac trong vài tuần đầu. Cá vào lúc này là chịu “hai lớp” amoniac cùng lúc.

Mình giải thích kỹ cơ chế này ở bài chu trình Nitơ. Hiểu ngắn gọn: phải chờ “đội dọn rác” đông đủ rồi mới cho người vào ở.

Chạy bể bao lâu: 3–4 tuần là tham khảo

Với đa số bể của mình, khoảng 3–4 tuần là bể đủ ổn để thả đợt cá đầu. Con số này chỉ là tham khảo, nhanh hay chậm tuỳ:

• Phân nền: nền mới nhả nhiều amoniac thì cần thay nước đều và chờ lâu hơn chút. Mình dùng Control Soil, loại nhả dưỡng đều, nên chỉ cần giữ lịch thay nước đều là cây không bị thừa dưỡng.
• Lọc và vật liệu lọc: lọc đủ công suất, nhiều vật liệu sinh học thì vi sinh có chỗ ở.
• Lượng cây: trồng nhiều cây mọc nhanh từ đầu thì bể ổn sớm hơn.
• Có bổ sung vi sinh hay không.

Trong lúc chờ, ae vẫn chăm bể như bình thường: bật đèn ngắn khoảng 6 tiếng tuần đầu, thay nước nhiều theo lịch, cho cây quen dần. Chi tiết từng tuần mình viết ở bài 4 tuần đầu chạy bể.

Dấu hiệu bể đã sẵn sàng thả cá

Đừng chỉ đếm ngày. Ae nhìn và đo những thứ sau:

Mốc quan trọng nhất: amoniac và nitrit về 0 liên tục vài ngày. Có nitrat nghĩa là chu trình Nitơ đã chạy hết vòng.

Test NH3, NO2 thế nào?

Bộ test nước không bắt buộc nhưng nên có trong giai đoạn chạy bể. Có bộ test thì ae biết chính xác bể đang ở đâu, không phải đoán.

• Tuần 1–2: test 2–3 lần mỗi tuần, chủ yếu xem NH3.
• Tuần 3–4: test NO2 và NO3. Khi NO2 về 0 mà NO3 bắt đầu có là đang tới đích.
• Trước ngày thả cá: test lại một lần nữa cho chắc.
• Test trước khi thay nước để thấy đúng tình trạng bể, không phải nước vừa pha loãng.

Chưa có bộ test thì cứ chạy đủ 3–4 tuần, thay nước đều, bổ sung vi sinh, rồi thả vài con cá khoẻ trước để theo dõi. Các thông số nước khác như pH, KH, GH, TDS mình viết ở bài nước máy, khử clo, test nước.

Bổ sung vi sinh để bể vào guồng nhanh

Vi sinh tự sinh ra trong bể cũng được, nhưng chậm. Mình bổ sung vi sinh ExtraBio từ ngày đầu set bể và sau mỗi lần thay nước. Vi sinh có sẵn số lượng ngay từ đầu, bám vào lọc và nền, bể vào guồng nhanh hơn, giai đoạn đục nước và tảo nâu cũng nhẹ hơn.

Mỗi lần thay nước thì khử clo nước mới bằng Fast & Safe, để vi sinh đang hình thành không bị clo làm hại.

Thả đợt đầu: vài con khoẻ trước, tép thả sau

Bể đã có dấu hiệu sẵn sàng rồi cũng không thả hết một lần. Vi sinh trong bể chỉ vừa đủ cho lượng chất thải hiện tại. Thả đông cá cùng lúc là lượng amoniac tăng vọt, vi sinh không theo kịp.

Cách mình hay làm:

1. Đợt 1: thả khoảng 1/3 số cá dự định nuôi, chọn con khoẻ, bơi nhanh, ăn tốt.
2. Theo dõi 1–2 tuần: cá ăn khoẻ, màu lên, nước vẫn trong.
3. Đợt 2, đợt 3: mỗi đợt thêm một ít, cách nhau 1–2 tuần.
4. Tép thả sau cá: tép nhạy với nước hơn cá nhiều, nên mình đợi bể ổn thêm 1–2 tuần sau đợt cá đầu rồi mới thả tép.
5. Mỗi lần thả thêm cá: bổ sung vi sinh để vi sinh theo kịp lượng chất thải mới.

Tuần đầu sau khi có cá, cho ăn ít, mỗi lần một nhúm nhỏ, cá ăn hết trong 1–2 phút. Thức ăn thừa cũng là amoniac.

Bảng tóm tắt

Đi tiếp

Biết lúc nào thả được rồi, câu hỏi tiếp theo là thả con gì. Bài sau mình gợi ý chọn đàn cá và tép đầu tiên hợp với bể cây và hợp người mới.