Lọc bể thuỷ sinh: lọc thùng, lọc treo hay không lọc? Chọn lưu lượng thế nào
Tóm tắt nhanh: lọc làm 3 việc: giữ nước trong, tạo dòng chảy đưa CO2 và dưỡng đi khắp bể, và làm nhà cho vi sinh. Bể từ 45–60cm trở lên nên dùng lọc thùng. Bể nhỏ dùng lọc treo cho gọn tiền. Lưu lượng tham khảo khoảng 5–10 lần thể tích nước mỗi giờ.
Lọc làm gì trong bể thuỷ sinh?
Nhiều ae nghĩ lọc chỉ để nước trong. Thật ra lọc làm 3 việc, và việc thứ ba mới quan trọng nhất:
- Lọc cơ học: giữ lại cặn, lá mục, phân cá, nước trong hơn.
- Tạo dòng chảy: đẩy CO2 và phân nước đi đều khắp bể. Bể có góc chết không có dòng là góc đó dễ rêu.
- Lọc sinh học: vật liệu lọc là nơi vi sinh bám vào sống, chuyển chất thải độc thành chất ít độc. Phần này mình viết riêng ở bài vật liệu lọc và vi sinh.
So sánh các loại lọc
| Loại lọc | Đặt ở đâu | Hợp bể | Ưu | Nhược |
|---|---|---|---|---|
| Lọc thùng | Dưới chân bể, đi ống lên | 45cm trở lên | Chứa nhiều vật liệu, êm, mặt bể gọn | Giá cao hơn, vệ sinh lâu hơn |
| Lọc treo | Móc trên thành bể | Nano, Cubic 30–45 | Rẻ, dễ lắp, dễ vệ sinh | Thấy trên mặt bể, ít vật liệu |
| Lọc vách, lọc bông | Trong bể | Bể nhỏ, bể tép | Rất rẻ, êm | Chiếm chỗ trong bể, khó giấu |
| Không lọc | – | Bể ít cá, nhiều cây | Gọn, không tiếng ồn | Phải thay nước, hút cặn đều tay hơn |
Mình có bể văn phòng chạy không lọc, chỉ có CO2, cây vẫn lên ổn. Nhưng với bể đầu tiên, mình khuyên nên có lọc để có chỗ cho vi sinh, nước ổn định hơn và dễ chăm hơn.
Chọn lưu lượng lọc theo số lít
Lưu lượng ghi trên hộp thường là lưu lượng khi chưa có vật liệu, chưa có ống. Lắp vào thực tế sẽ yếu đi khá nhiều. Mình tính như sau:
- Tính số lít bể: Dài × Rộng × Cao ÷ 1.000. Xem thêm ở bài chọn kích thước bể.
- Chọn lọc có lưu lượng ghi trên hộp khoảng 8–10 lần số lít, để khi lắp vào thực tế còn khoảng 5–10 lần.
| Bể | Nước (ước) | Lưu lượng trên hộp nên chọn |
|---|---|---|
| Cubic 30 | ~22 lít | ~200 lít/giờ |
| 60×30×36 | ~54 lít | ~500–600 lít/giờ |
| 90×45×45 | ~150 lít | ~1.200–1.500 lít/giờ |
Bể nhiều cây thân, có CO2 thì nghiêng về mức cao. Bể biotope, hệ ít cây thì vừa phải là đủ.
Đi in–out cho đẹp và hiệu quả
In là ống hút nước vào lọc, out là ống trả nước về bể.
- Đặt in và out cùng một phía hoặc chéo nhau, sao cho dòng nước đi được một vòng khắp bể.
- Out đặt hơi thấp hơn mặt nước một chút. Out sủi sát mặt nước làm mặt nước xáo nhiều, CO2 thoát ra ngoài nhanh.
- Bể có cá nhỏ, tép thì bọc lưới chắn ở đầu in để không hút cá con.
- Với bể nhỏ, mình thích in–out inox vì mảnh, nhìn sạch, không ố như ống nhựa.
Khi nào cần lọc váng?
Váng là lớp màng mỏng trên mặt nước, hay gặp ở bể mới, bể châm phân nhiều. Váng chắn ánh sáng, cản trao đổi khí, nhìn cũng xấu.
Lọc váng hút lớp nước trên cùng vào, nên mặt nước luôn sạch. Bể có CO2 và châm phân đều đặn, mình gần như luôn dùng lọc váng.
Vệ sinh lọc bao lâu một lần?
- Lọc thùng: khoảng 1–2 tháng, khi thấy dòng out yếu hẳn.
- Lọc treo: khoảng 2–4 tuần.
- Chỉ rửa bông thô và vật liệu bằng nước bể cũ vừa thay ra. Đừng rửa bằng nước máy, đừng rửa sạch bong, vì vi sinh đang sống trên đó.
- Sau khi vệ sinh lọc, mình bổ sung vi sinh để hệ vi sinh nhanh hồi lại.
Đi tiếp
Lọc chỉ là cái vỏ. Bên trong lọc mới là phần quyết định nước có ổn định không: vật liệu lọc và vi sinh, bài tiếp theo trong chặng 2.
Câu hỏi thường gặp
Bể thuỷ sinh có cần lọc không?
Hầu hết bể nên có lọc. Lọc giữ nước trong, tạo dòng chảy đưa CO2 và dinh dưỡng đi khắp bể, và là nơi vi sinh sống để xử lý chất thải. Một số bể ít cá, nhiều cây vẫn chạy được không lọc nhưng phải chăm kỹ hơn.
Lọc bể thuỷ sinh cần lưu lượng bao nhiêu?
Tham khảo: lưu lượng thực tế khoảng 5–10 lần thể tích nước mỗi giờ. Bể 60 lít thì lọc khoảng 300–600 lít/giờ. Bể nhiều cây thân, có CO2 thì nên nghiêng về mức cao.
Lọc thùng và lọc treo khác nhau thế nào?
Lọc thùng đặt dưới chân bể, chứa nhiều vật liệu lọc, chạy êm, mặt bể gọn, hợp bể từ 45–60cm trở lên. Lọc treo móc lên thành bể, rẻ, dễ lắp, hợp bể nhỏ, nhưng nhìn thấy trên mặt bể.