Cây thuỷ sinh cần bao nhiêu ánh sáng? PAR, lumen, Kelvin nói dễ hiểu cho người mới

Ánh sáng là chân kiềng đầu tiên

Cây thuỷ sinh quang hợp giống cây trên cạn: cần ánh sáng, CO2 và dinh dưỡng. Mình gọi đó là 3 chân kiềng. Trong 3 thứ này, ánh sáng là động cơ: đèn càng mạnh, cây càng muốn quang hợp nhiều, càng “đói” CO2 và dưỡng.

Vì vậy câu hỏi đúng không phải “đèn bao nhiêu là đủ”, mà là:

• Bể mình trồng nhóm cây nào?
• Bể có CO2 không, CO2 có ổn định không?
• Mình có châm phân, thay nước đều không?

Đèn mạnh mà 2 chân kia yếu thì phần ánh sáng thừa thành thức ăn cho rêu.

Nhóm cây theo nhu cầu ánh sáng

Chi tiết từng nhóm cây mình viết ở bài các loại cây thuỷ sinh. Người mới vẫn chơi đèn mạnh có CO2 ngay từ đầu được, chỉ cần bắt đầu từ layout đơn giản, nhiều cây dễ, rồi thêm cây khó sau. Trân châu ngọc trai là cây khó, mình có chuyên mục riêng: chinh phục trân châu ngọc trai.

PAR, lumen, Kelvin: hiểu đơn giản

Mua đèn thuỷ sinh hay gặp 3 con số này. Ae chỉ cần hiểu như sau:

• Lumen: độ sáng mắt người thấy. Dễ so sánh giữa các đèn, nhưng không nói hết cây nhận được bao nhiêu.
• PAR: lượng ánh sáng cây dùng được để quang hợp, đo ngay tại chỗ cây. Đây mới là con số “thật” với cây, và nó thay đổi theo độ cao bể.
• Kelvin (K): màu ánh sáng. Khoảng 6500–7000K cho màu trắng giống ánh sáng ban ngày, nhìn cây xanh tự nhiên. Số thấp hơn ngả vàng, cao hơn ngả xanh dương.

Mức PAR tham khảo ở mặt nền:

Các số trên chỉ là tham khảo. Người mới không cần mua máy đo PAR. Chọn đèn đúng chiều dài bể, chỉnh công suất qua app, rồi nhìn cây để điều chỉnh là đủ.

Độ cao bể ảnh hưởng ánh sáng xuống nền

Ánh sáng đi qua nước bị yếu dần. Cùng một cây đèn:

• Bể thấp (cao khoảng 20–25cm): ánh sáng xuống nền rất khoẻ, thảm tiền cảnh dễ lên. Bể Iwagumi 50×20×20 của mình là ví dụ: bể thấp nên thảm lên dày, xanh mượt.
• Bể cao (40cm trở lên): ngọn cây gần đèn thì đủ sáng, nhưng cây thảm dưới nền thiếu sáng. Bể cao muốn trải thảm thì cần đèn mạnh hơn.
• Đèn treo cao hơn mặt nước thì vùng sáng rộng hơn nhưng cường độ giảm. Đèn sát mặt nước thì mạnh hơn nhưng vùng sáng hẹp.

Vì vậy khi chọn đèn, ngoài chiều dài, ae nhìn thêm chiều cao bể. Bể 644 (60×40×40) của mình hồi chơi Nature dùng Chihiros WRGB2 10th, đủ sức đẩy sáng xuống nền cho thảm.

Dấu hiệu thiếu sáng, thừa sáng

Lưu ý: thừa sáng ở đây là thừa so với CO2 và dinh dưỡng. Cùng một cây đèn, bể có CO2 ổn và châm phân đều thì không sao, bể thiếu CO2 thì rêu lên ngay.

Chỉnh ánh sáng thế nào cho đúng

Với đèn Chihiros mình dùng, việc chỉnh rất nhẹ nhàng vì đi kèm app Chihiros:

• Chỉnh công suất từng kênh: bể mới để thấp, bể ổn mới tăng dần.
• Chỉnh riêng RGB để cây đỏ lên màu, bể nhìn tươi hơn.
• Hẹn giờ bật tắt, sáng từ từ và tắt từ từ cho cá đỡ sốc.

Quy tắc mình hay làm: bể mới để đèn khoảng 50–60% công suất (tham khảo), bật ngắn khoảng 6 tiếng. Khi cây bén rễ, ra ngọn mới khoẻ thì tăng dần công suất và thời gian. Mỗi lần chỉnh chỉ thay đổi một chút, rồi nhìn bể vài ngày. Chi tiết giờ giấc mình viết ở bài bật đèn mấy tiếng một ngày.

Bể cubic nhỏ, góc bàn thì không cần đèn to, một cây đèn nhỏ có chân chỉnh cao là đủ.

Đi tiếp

Biết cây cần bao nhiêu ánh sáng rồi, bước tiếp theo là chọn cây đèn vừa với bể nhà mình: cách chọn đèn thuỷ sinh theo chiều dài bể.