Chọn phân nền cho bể thuỷ sinh đầu tiên: so sánh Control Soil, Neo Soil, Master Soil, Gex và cách tính số lít
Mục lục bài viết
Tóm tắt nhanh: Control Soil, Neo Soil, Master Soil, Gex xanh đều là phân nền tốt, mỗi loại hợp một kiểu bể. Mình dùng Control Soil cho hầu hết các bể vì nhả dưỡng đều, chỉ cần thay nước đều là cây không bị thừa dưỡng. Tính số lít bằng công thức dài × rộng × dày trung bình / 1000, rồi mua dư 10–20% để đắp dốc phía sau.
Chọn phân nền cần quan tâm điều gì?
Nếu ae chưa rõ phân nền khác cốt nền chỗ nào, đọc trước bài phân nền và cốt nền. Ở bài này mình chỉ nói về lớp phân nền phía trên.
Khi chọn, mình nhìn 4 điểm:
- Mức dưỡng: nhiều hay vừa, nhả nhanh hay nhả đều. Cái này quyết định giai đoạn đầu phải thay nước nhiều cỡ nào.
- Hạt: hạt đều, chắc thì cắm cây dễ, lâu bị bở.
- Kiểu bể: bể nhiều cây thân, cây thảm có CO2 hay bể tép, bể cây dễ.
- Ngân sách: bể càng to, phân nền càng chiếm phần lớn chi phí set bể.
Không có loại “tốt nhất cho tất cả”. Loại nào cũng trồng được cây đẹp nếu ae giữ 3 chân kiềng cân bằng.
Control Soil: loại mình dùng cho hầu hết các bể
Mình dùng Control Soil cho gần như tất cả các bể của mình. Lý do đơn giản: nhả dưỡng đều. Cây có dưỡng dùng ổn định, không bị lúc thừa lúc thiếu.
Giai đoạn đầu ae vẫn phải thay nước đều đặn, như mọi loại phân nền mới. Thay nước đều thì cây không bị thừa dưỡng, bể ít tảo nâu. Sau vài tuần, khi cây đã bén rễ và bể ổn, nền tiếp tục cấp dưỡng cho cây một cách nhẹ nhàng.
Neo Soil, Master Soil, Gex xanh
- Neo Soil: loại rất phổ biến, hạt đều, dễ dùng, hợp nhiều kiểu bể từ bể cây thân đến bể có tép. Người mới dùng rất dễ làm quen.
- Master Soil: hạt chắc, cấp dưỡng tốt cho bể trồng nhiều cây, hợp ae muốn bể cây lên dày.
- Gex xanh: loại quen thuộc, tầm giá dễ tiếp cận, hợp bể cây dễ, bể tép, bể nhỏ để bàn. Bể to mà muốn tối ưu chi phí cũng là lựa chọn đáng cân nhắc.
Bảng so sánh tham khảo
| Phân nền | Mức dưỡng (tham khảo) | Tầm giá (tham khảo) | Hợp bể nào |
|---|---|---|---|
| Control Soil | Nhả dưỡng đều | Tầm trung | Bể có CO2, cây thân, cây thảm, hầu hết các bể của mình |
| Neo Soil | Vừa phải | Tầm trung | Đa dụng: bể cây, bể có tép, người mới |
| Master Soil | Khá | Tầm trung | Bể trồng nhiều cây, muốn cây lên dày |
| Gex xanh | Vừa phải | Dễ tiếp cận | Bể cây dễ, bể tép, bể nhỏ, tối ưu chi phí |
Giá thay đổi theo thời điểm và cỡ bao, ae xem giá cập nhật ở thẻ sản phẩm. Mức dưỡng ở đây là cảm nhận khi dùng, mỗi đợt hàng và mỗi bể có thể khác một chút.
Chọn loại nào cũng được, quan trọng là thay nước đều giai đoạn đầu và cân với đèn, CO2.
Cách tính lượng phân nền theo kích thước bể
Phân nền bán theo lít, nên ae quy thể tích nền ra lít:
Số lít = dài × rộng × độ dày trung bình (cm) / 1000
Độ dày trung bình là trung bình giữa phía trước và phía sau. Ví dụ trước 3–4cm, sau 8–10cm thì trung bình khoảng 6–7cm. Phần này mình giải thích ở bài phân nền và cốt nền.
Bảng ví dụ theo cỡ bể
| Bể (dài × rộng) | Dày trung bình (tham khảo) | Phép tính | Phân nền cần |
|---|---|---|---|
| 30 × 30 (cubic 30) | 5cm | 30 × 30 × 5 / 1000 | khoảng 4,5 lít |
| 45 × 27 | 6cm | 45 × 27 × 6 / 1000 | khoảng 7,3 lít |
| 60 × 30 | 7cm | 60 × 30 × 7 / 1000 | khoảng 12,6 lít |
| 60 × 40 (bể 644) | 7cm | 60 × 40 × 7 / 1000 | khoảng 16,8 lít |
Mấy lưu ý khi mua:
- Mua dư khoảng 10–20%: nền đắp dốc, góc sau thường cao hơn dự tính.
- Lũa, đá to chiếm chỗ thì bớt được một ít, nhưng người mới cứ dư một chút cho chắc, thiếu nền giữa chừng rất khó chịu.
- Cốt nền tính tương tự với độ dày 1–2cm, thường chỉ bằng khoảng 1/4 đến 1/3 lượng phân nền.
- Chọn cỡ bao sao cho tổng lít vừa đủ, đỡ phải mở dở một bao rồi để lâu.
Đổ phân nền xong thì làm gì?
- Thay nước nhiều trong tuần đầu, theo lịch ở bài chu trình Nitơ, vì phân nền mới nào cũng nhả dưỡng và amoniac.
- Bổ sung vi sinh ExtraBio từ ngày đầu và sau mỗi lần thay nước, khử clo bằng Fast & Safe mỗi lần thay nước.
- Chưa cần châm phân nước khi nền đang nhả dưỡng. Khi nào bắt đầu châm, mình viết ở bài tiếp theo.
Đi tiếp
Nền mới cấp đủ dưỡng cho vài tuần đầu. Khi cây đã lên dày, ae cần thêm phân nước: phân nước đa lượng, vi lượng: châm thế nào cho đúng.
Câu hỏi thường gặp
Người mới nên chọn phân nền thuỷ sinh loại nào?
Loại nào trong Control Soil, Neo Soil, Master Soil, Gex xanh cũng trồng cây được. Mình dùng Control Soil cho hầu hết các bể vì nhả dưỡng đều. Quan trọng hơn hãng là thay nước đều giai đoạn đầu và cân với đèn, CO2.
Tính lượng phân nền cho bể thuỷ sinh thế nào?
Lấy dài × rộng × độ dày trung bình (đơn vị cm), chia 1000 ra số lít. Ví dụ bể 60×30, nền dày trung bình 7cm: 60 × 30 × 7 / 1000 = 12,6 lít. Nên mua dư khoảng 10–20% để đắp dốc.
Bể 30cm cần bao nhiêu lít phân nền?
Bể cubic 30×30, nền dày trung bình khoảng 5cm thì cần khoảng 4,5 lít phân nền, tham khảo. Thường mua 1 bao cỡ nhỏ và dư thêm một ít để đắp phía sau.