Nhìn lá biết cây thuỷ sinh thiếu chất gì: vàng lá, thủng lá, ngọn xoăn, cây còi

Đọc lá trước, kết luận sau

Cây thuỷ sinh không nói được, nhưng lá thì “nói” rất rõ. Chỉ cần nhớ một mẹo để đọc lá:

• Chất di động (đạm, lân, kali, magie): cây rút từ lá già sang nuôi lá non. Nên thiếu thì lá già phía dưới biểu hiện trước.
• Chất ít di động (sắt, canxi, vi lượng): cây không rút được từ lá cũ. Nên thiếu thì lá non, ngọn biểu hiện trước.

Nhìn lá già hay lá non bị trước là ae đã khoanh vùng được một nửa vấn đề.

Bảng triệu chứng thường gặp (tham khảo)

Đây là bảng tham khảo. Nhiều khi cây thiếu 2–3 thứ cùng lúc, triệu chứng chồng lên nhau, nên đừng quá cứng nhắc.

Trước khi châm thêm: kiểm tra CO2 và đèn

Đây là bước quan trọng nhất trong bài này. Theo kinh nghiệm của mình, phần lớn cây còi, vàng lá không phải do thiếu phân mà do một trong hai chân kiềng còn lại (xem 3 chân kiềng):

Kiểm tra CO2:

• Dropchecker đang màu gì? Xanh dương là thiếu CO2, xanh lá là ổn, vàng là dư.
• CO2 có bật đúng giờ đèn không, bình có sắp hết không?
• Sủi có bị bẩn, ra bọt to không?

Kiểm tra đèn:

• Đèn có đủ mạnh cho cây đang trồng không? Cây vươn dài, lóng thưa, lá nhỏ thường là thiếu sáng, không phải thiếu dưỡng.
• Giờ bật đèn có ổn định không? Tham khảo bài bật đèn mấy tiếng một ngày.

Với đèn Chihiros mình dùng, mình chỉnh qua app Chihiros: chỉnh công suất, chỉnh riêng từng kênh RGB, hẹn giờ bật tắt, sáng từ từ và tắt từ từ cho cá đỡ sốc. Đèn ổn định ngày nào cũng như ngày nào thì đọc lá mới chính xác.

CO2 thiếu mà châm thêm phân, cây vẫn không dùng được. Phần thừa chỉ nuôi rêu.

Phân biệt thiếu dưỡng và dư dưỡng

Ở bể mới, nhiều ae thấy cây xấu là vội châm thêm, trong khi thật ra bể đang dư dưỡng:

• Tảo nâu bám lá, nước có mùi, cây mới cắm bị lá trong rồi thối: thường là nền mới nhả nhiều dưỡng, thay nước chưa đủ.
• Lá nhạt, thưa, cây đứng im ở bể đã chạy vài tháng: lúc này mới nghĩ tới thiếu dưỡng.

Vì vậy cần nhớ bể đang ở giai đoạn nào. Lịch châm theo giai đoạn mình viết ở bài phân nước đa lượng, vi lượng.

Xử lý từ từ, đừng “chữa cháy”

Khi CO2 và đèn đã ổn mà lá vẫn báo thiếu, mình xử lý thế này:

1. Xác định nhóm thiếu: lá già bị trước thì nghiêng về đa lượng, lá non bị trước thì nghiêng về vi lượng, sắt.
2. Tăng dần đúng nhóm đó, khoảng thêm 1/4 đến 1/2 liều đang dùng, không tăng gấp đôi ngay.
3. Mỗi lần chỉ thay đổi một thứ. Đừng vừa tăng phân, vừa tăng CO2, vừa đổi đèn, vì sẽ không biết cái gì có tác dụng.
4. Chờ khoảng 1 tuần rồi mới đánh giá.
5. Nhìn lá mới mọc ra, không nhìn lá cũ. Lá đã vàng, đã thủng thường không xanh lại, ae tỉa bỏ dần.
6. Duy trì thay nước đều, khử clo bằng Fast & Safe, để dưỡng trong nước không bị dồn lệch theo thời gian.

Những trường hợp không phải do dưỡng

• Lá rụng, tan sau khi mới mua về: cây đang chuyển từ lá cạn sang lá nước, bình thường.
• Cây đỏ bị xanh lại: hay do đèn yếu hoặc thiếu CO2 hơn là thiếu phân.
• Lá bị cắn, rách: kiểm tra cá, ốc trong bể.
• Lá phía dưới thối do bị che sáng: cây quá dày, cần tỉa.

Đi tiếp

Thiếu chất, rêu lên, cây còi đều quy về một chuyện: 3 chân kiềng lệch nhau. Bài cuối chặng 5: cân bằng 3 chân kiềng.