Nước bể thuỷ sinh bị đục, có váng: đục trắng, đục vàng, nước xanh và cách xử lý từng loại
Mục lục bài viết
Tóm tắt nhanh: nước đục có nhiều kiểu, mỗi kiểu một nguyên nhân. Đục trắng ở bể mới thường là vi khuẩn bùng khi vi sinh chưa ổn. Đục vàng là tanin từ lũa, không hại cá. Đục bụi là do xới nền. Nước xanh là tảo nổi do ánh sáng thừa. Váng mặt nước là dầu, protein, xử lý gọn bằng lọc váng inox. Nhìn đúng màu thì xử lý đúng cách.
Nhìn màu nước, đoán nguyên nhân
| Nước trông thế nào | Thường do | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Đục trắng sữa, bể mới | Vi khuẩn bùng lên, vi sinh chưa cân bằng | Thay nước đều, cho ăn ít, bổ sung vi sinh, chờ vài ngày |
| Vàng như nước trà, vẫn trong | Tanin từ lũa | Ngâm lũa kỹ, thay nước đều, than hoạt tính trong lọc |
| Đục bụi, lơ lửng hạt | Xới nền khi trồng cây, đổ nước mạnh | Để lọc chạy, bông lọc mịn, lần sau đổ nhẹ tay |
| Xanh như nước ao | Tảo nổi, ánh sáng thừa, dư dưỡng | Che nắng, giảm đèn, thay nước, bổ sung vi sinh |
| Váng mờ trên mặt | Dầu, protein từ thức ăn, chất hữu cơ | Lọc váng, cho ăn vừa đủ, thay nước |
Thời gian và cách làm trong bảng là tham khảo theo các bể của mình. Ae xem từng loại kỹ hơn bên dưới.
Đục trắng: vi khuẩn bùng ở bể mới
Bể mới set khoảng vài ngày đến 2 tuần đầu, nước hay chuyển đục trắng như sữa loãng. Đây là lúc vi khuẩn trôi nổi bùng lên vì trong nước có nhiều chất hữu cơ, amoniac từ nền mới mà hệ vi sinh có lợi trong lọc, trong nền chưa đủ đông để xử lý.
Cách mình làm:
- Thay nước đều theo lịch chạy bể ở bài chu trình Nitơ.
- Cho ăn rất ít hoặc chưa thả cá.
- Bổ sung vi sinh từ ngày đầu và sau mỗi lần thay nước, để vi sinh có lợi nhanh chiếm chỗ.
- Không rửa lọc lúc này, vi sinh đang bám vào vật liệu lọc.
Bể đã chạy lâu mà tự nhiên đục trắng thì thường do cá chết, thức ăn thừa thối hoặc vừa rửa lọc quá kỹ. Kiểm tra tìm nguồn thối, hút ra, thay nước.
Đục vàng: tanin từ lũa
Nước vẫn trong nhưng có màu vàng, nâu nhạt như trà là do tanin tiết ra từ lũa, nhất là lũa mới. Tanin không hại cá, nhiều bể biotope còn cố tình giữ màu này. Nhưng với bể cây kiểu Nature, nước vàng làm bể nhìn tối và giảm ánh sáng xuống cây.
- Ngâm lũa trong nước vài ngày, thay nước ngâm nhiều lần trước khi cho vào bể. Lũa to có thể luộc.
- Trong bể thì thay nước đều, màu nhạt dần theo thời gian.
- Có thể thêm than hoạt tính vào lọc một thời gian để hút màu.
Đục bụi: do xới nền

Nước đục bụi, nhìn thấy hạt lơ lửng thường xảy ra ngay sau khi trồng cây, tỉa cây, hút cặn mạnh tay hay đổ nước mạnh vào nền. Loại này dễ nhất:
- Để lọc chạy, thêm bông lọc mịn ở ngăn đầu, nước trong lại sau vài giờ đến 1 ngày.
- Lần sau đổ nước nhẹ tay, hướng dòng nước vào đá hoặc lòng bàn tay.
- Hút cặn thì lướt trên mặt nền, không cắm sâu.
Đổ nước lần đầu cho bể mới, mình viết kỹ ở bài trồng cây và đổ nước lần đầu không làm đục bể. Mỗi lần thay nước nhớ khử clo nước mới.
Nước xanh: tảo nổi
Nước xanh lá như nước ao, nhìn không xuyên được, là do tảo nổi sinh sôi trong nước. Đây là một dạng rêu hại (xem rêu hại: nhận biết các loại), thường do:
- Ánh sáng thừa: đèn bật quá lâu, hoặc nắng chiếu trực tiếp vào bể.
- Dư amoniac, dư dưỡng: bể mới, cho ăn nhiều, châm phân nhiều.
Cách xử lý:
- Che nắng, giảm giờ đèn về khoảng 6 tiếng (tham khảo).
- Thay nước nhiều lần, mỗi lần khoảng 30–50%.
- Bổ sung vi sinh sau mỗi lần thay nước, giảm cho ăn, tạm ngưng châm phân nước.
- Nặng thì tắt đèn vài ngày như cách mình viết ở bài rêu tóc, rêu nhớt.
Váng trên mặt nước: dùng lọc váng inox


Váng là một lớp mờ, óng ánh như dầu trên mặt nước. Nguồn gốc thường là dầu, protein từ thức ăn, xác lá, chất hữu cơ nổi lên. Váng làm:
- Giảm trao đổi khí giữa mặt nước và không khí, đêm cá dễ thiếu oxy.
- Cản bớt ánh sáng, nhìn bể kém sạch.
- Bọt CO2 và bọt oxy của cây bám lại thành lớp bẩn.
Cách mình xử lý gọn nhất là gắn lọc váng: đầu hút nằm sát mặt nước, hút lớp váng vào lọc. Mình dùng lọc váng inox cho các bể, nhìn gọn, mảnh, đặc biệt hợp bể nhỏ. Kèm theo:
- Cho ăn vừa đủ, cá ăn hết trong vài phút.
- Thay nước đều, hút cặn mỗi tuần.
- Chưa có lọc váng thì tạm dùng giấy ăn đặt nhẹ lên mặt nước rồi nhấc ra.
Giữ nước trong lâu dài
Nước trong không đến từ hoá chất làm trong. Nước trong đến từ nền móng vững: lọc khoẻ, vi sinh đủ, thay nước đều, cho ăn vừa phải.
- Lọc chạy 24/24, không rửa lọc bằng nước máy.
- Thay nước khoảng 30% mỗi tuần (tham khảo), khử clo nước mới.
- Bổ sung vi sinh sau mỗi lần thay nước.
- Cây nhiều và khoẻ để hút dưỡng thừa.
Đi tiếp
Nước trong rồi mà cây vẫn còi, cá vẫn yếu? Bài cuối chặng 8: cây còi, cá yếu: kiểm tra lại theo 3 chân kiềng.
Câu hỏi thường gặp
Bể thuỷ sinh mới bị đục trắng phải làm sao?
Đục trắng ở bể mới thường do vi khuẩn bùng lên khi vi sinh chưa cân bằng. Không cần hoảng: thay nước đều, cho ăn ít, bổ sung vi sinh, thường vài ngày đến khoảng 1 tuần là trong lại (tham khảo).
Nước bể có màu vàng như trà là do đâu?
Thường do tanin từ lũa tiết ra, nhất là lũa mới. Tanin không hại cá. Muốn nước trong thì ngâm lũa kỹ trước khi cho vào bể, thay nước đều, có thể thêm than hoạt tính vào lọc.
Váng trên mặt nước bể thuỷ sinh xử lý thế nào?
Váng thường là dầu, protein từ thức ăn và chất hữu cơ. Gắn lọc váng để hút lớp mặt nước vào lọc, kết hợp cho ăn vừa đủ và thay nước đều là mặt nước luôn sạch.