Rêu tóc (tảo sợi) và rêu nhớt (vi khuẩn lam) trong bể thuỷ sinh: nguyên nhân và cách xử lý

Phân biệt rêu tóc hại và rêu tóc trang trí

Chỗ này người mới rất hay nhầm. Ngoài hàng thuỷ sinh có bán cây rêu tóc để buộc lên lũa, đó là cây thật, mình vẫn dùng để trang trí. Còn rêu tóc hại ở bài này là tảo sợi:

• Sợi xanh rất mảnh, dài, mọc ra từ mép lá, ngọn cây, mặt nền.
• Quấn vào cây, kéo ra thành từng mớ như tóc rối.
• Mọc rất nhanh, vài ngày là thấy khác.

Còn rêu nhớt (vi khuẩn lam) thì nhìn khác hẳn: một lớp nhầy xanh đậm hoặc xanh lam, phủ thành mảng trên nền, đá, lá, mùi tanh rõ. Gỡ ra thì bong cả mảng như tấm màng.

Bảng so sánh với các loại rêu khác mình để ở bài rêu hại: nhận biết các loại và nguyên nhân.

Nguyên nhân: mỗi loại lệch một kiểu

Nói gọn: rêu tóc là chuyện của 3 chân kiềng, rêu nhớt là chuyện của nền móng.

Bước 1: gỡ thủ công trước

Dù loại nào, việc đầu tiên vẫn là lấy rêu ra khỏi bể:

Với rêu tóc:

• Dùng que tre, bàn chải đánh răng cũ xoay tròn trong búi rêu, sợi sẽ cuốn vào như cuốn mì.
• Ngọn cây bị quấn nhiều thì tỉa bỏ luôn ngọn đó, cây sẽ ra ngọn mới.
• Làm trước khi thay nước, sợi rơi ra thì hút luôn.

Với rêu nhớt:

• Dùng ống hút cặn hút sạch từng mảng, mảng nhầy bong ra rất dễ.
• Thay nước lớn ngay sau đó, tham khảo khoảng 50%.
• Lau sạch kính, đá chỗ bị phủ.

Bước 2: cân lại đèn, CO2, dòng chảy

Gỡ xong mà không sửa gốc thì 1–2 tuần sau rêu lại về. Mình kiểm tra lần lượt:

Đèn:

• Giờ đèn: bể mới khoảng 6 tiếng, bể đã ổn 7–8 tiếng (tham khảo). Bị rêu tóc thì lùi về 6 tiếng một thời gian. Cách hẹn giờ mình viết ở bài bật đèn mấy tiếng một ngày.
• Cường độ: hạ công suất đèn xuống một nấc. Mình dùng đèn Chihiros, chỉnh qua app Chihiros: giảm công suất, chỉnh riêng RGB, hẹn giờ bật tắt, cho sáng từ từ, tắt từ từ để cá đỡ sốc.
• Có nắng chiếu trực tiếp vào bể không? Có thì che bớt.

CO2:

• Nhìn màu dropchecker: xanh lá là ổn, xanh dương là đang thiếu (tham khảo).
• CO2 phải đều mỗi ngày, bật trước đèn một chút và tắt theo đèn. Số giọt tham khảo ở bài chỉnh CO2 bao nhiêu giọt mỗi giây. Mình dùng van điện cắm chung hẹn giờ với đèn để không bao giờ quên.
• Kiểm tra bình còn nhiều không, sủi có bám bẩn làm bọt to không.

Dòng chảy (quan trọng nhất với rêu nhớt):

• Nhìn xem góc nào nước đứng im, cặn tích lại. Đó là chỗ rêu nhớt bắt đầu.
• Xoay lại đầu out để nước chảy vòng khắp bể, chạm tới cả góc sau.
• Vệ sinh lọc, ống in out nếu lọc chạy yếu đi.

Tắt đèn vài ngày với rêu nhớt (tham khảo)

Với rêu nhớt lan rộng, nhiều ae dùng cách tắt đèn vài ngày. Cách mình tham khảo:

1. Hút sạch rêu nhớt, thay nước lớn trước.
2. Tắt đèn khoảng 3 ngày, có thể phủ khăn tối quanh bể.
3. Tắt CO2 trong mấy ngày này, bật sục khí cho cá đủ oxy.
4. Vẫn cho cá ăn rất ít.
5. Hết 3 ngày, bật đèn lại, thay nước tiếp, hút những mảng còn sót.

Đa số cây khoẻ chịu được vài ngày tối. Nhưng đây chỉ là cách cắt ngọn: nếu góc chết vẫn còn, cặn vẫn nhiều thì rêu nhớt lại về. Với rêu tóc, mình không hay dùng cách này, cân lại đèn và CO2 hiệu quả hơn.

Nhờ tép, cá dọn rêu

• Tép (đặc biệt là tép to con ăn tảo khoẻ) nhặt rêu tóc non rất chăm.
• Một số cá ăn tảo cũng giúp dọn rêu tóc mới mọc.
• Với rêu nhớt, sinh vật dọn tảo ít khi ăn, nên vẫn phải hút và sửa dòng chảy.

Tép, cá chỉ giữ cho rêu không lan thêm. Mảng đã to thì ae vẫn phải gỡ tay trước.

Giữ nền móng để rêu không quay lại

• Hút cặn mặt nền và góc chết mỗi lần thay nước.
• Thay nước đều mỗi tuần, khử clo nước mới.
• Bổ sung vi sinh sau mỗi lần thay nước để vi sinh có lợi chiếm chỗ, xử lý chất hữu cơ.
• Cho ăn vừa đủ, thức ăn thừa là nguồn cặn lớn nhất.

Rêu tóc thì sửa 3 chân kiềng. Rêu nhớt thì sửa nền móng. Gỡ tay chỉ là bước đầu.

Đi tiếp

Rêu hết rồi mà nước vẫn đục, mặt nước có váng? Bài tiếp theo: nước đục, nước có váng: nguyên nhân và cách xử lý.